Antivirus

Kompýuteri wiruslardan we başga-da zyýan getirip biljek programmalardan goranmak üçin hökmany programma. Täze kompýuter alan badyňa goýaýmalylaryň biri. Meniň ulanýanym Avast Free Antivirus.

Messenger

Windowsyň özi bilen gelýän messengeri barka başgany näme etjek diýýänler bardyr belki-de emma meniň hödürleýän we özümiň ulanýan messengerim diňe MSN üçin däl-de, hemme popular messenger programmalara alternatiw bolan Pidgin messengeri. Windows Live Messenger agyr işleýär, köp resurs ulanýar we gerek-mejek zatlary kän üstesine-de reklama görkezýär. Pidgin ulanmagyň gowy ýeri hemme popular messengerlere birden girip bolýar şol sanda MSN, Yahoo, Gmail we ICQ. Hemmesine bir programmanyň üsti bilen girip bolýarka näme üçin aýry-aýry programma ulanjak?

Media player

Ýene-de Windows bilen öz öz media playeri gelýär (Windows Media Player) ýöne men ony köp sebäpli halamok, mysal üçin haýal açylmagy. Komputerimde video görkezýän iki programma bar: GOM player bilen VLC. Iki playerem köp wideo formaty (codec), dürli subtitr faýllary hem görkezip bilýär. Bu playerler döwük wideo faýllary hem aýlap bilýärler. Ikisiniň bardygynyň sebäbi sebäbi kä faýly biri görkezip bilmese, beýleki daş edýär.

Saz diňlemek üçin ulanýan programmam bolsa Foobar 2000. Tiz açylýar we ýeňil işleýän mp3 player. Görnüşini özüňe görä sazlamaga mümkinçiligi bar.

Word processing (Uzyn tekst ýazmak üçin)

Tekst ýazmaly bolanda göni akyla gelýän Microsoft Office bilen gelýän Microsoft Word programmasy ýöne ol mugt däl. Meniň ulanýanym Microsoft Offise mugt Open Office atly alternatiw. Ýönekeý ulanyja gerek funksialary bar diýip pikir edýän. Has ýeňil alternatiw gözleýänlere bolsa Abiword programmasyny synamagy maslahat berýän.

DVD/CD recorder (ýazmak üçin programmalar)

DVD we CD ýazmak üçin ulanýan programmamyň ady InfraRecorder. Ulanmasy aňsat we işini kanagatlandyryjy şekilde ýerine ýetirýär. Has güýçli alternatiw: ImgBurn.

Arhiw faýllar: zip, rar we ş.m.

Faýlary arhiwlemek üçin ýa-da internetden indirlen arhiw faýllary açmak üçin 7zip diýen programmany ulanýan. Bu programma zip, rar faýllary we başga-da bir topar ahriw formatlary açyp bilýär, şol sanda böleklere bölünen rar faýllary hem açýar.

Text editor

Programmist bolanym üçin kod redaktirlemäge programma gerek bolýar. Iň çalt açylyp, kody gowy reňkli şekilli görkezip bilýän Notepad2 atly editory ulanýaryn.

Internet geziji

Aý bula belli zat, Mozilla Firefox internet gezijini ulanýan. Aslynda bu-da haýal welin, reklama block edýän plugin bolany üçin ulanýan.

Surat bilen işlemek üçin programmalar

Adobe Photoshop programmanyň crack edilen wersiasyny ulanandan, mugt alternatiwleri ulananyň gowymyka diýýän. Elbetde professional bolsaň Photoshop programmasyny satyn alanyň gowy sebäbi ol programma taý geljek programma ýok emma ýönekeý ulanyja, ara-syra surat bilen işleýänler üçin Paint.net hem ýetýär. Has köp funksialy alternatiw gerek bolsa GIMP programmasyny gözden geçirmegiňizi maslahat berýän.

PDF okyjy

Adobe Reader programmasyny haýal hasaplaýan adamlar üçin, tiz açylýan pdf okyjy Evince.

Video bilen işlemek üçin

Video faýly başga formata geçirmek üçin ýa-da kesip biçmek üçin Avidemux diýen programmany ulanýan. Bu programma ýönekeý, bahym işleýär ýöne full video redaktirleme programmasy däl.

Ses ýazgysyny redaktirlemek üçin

Ses ýazgysyny redaktirlemek üçin, filtrlemek üçin ýa-da başga formata geçirmek üçin Audacity diýen programmany ulanýan. Mp3 formatyň açyk format bolmadygy üçin aýry goýmaly.

Başga programmalam ýadyma düşensoň goşaryn.

AdBlock Plus goýmak üçin şu sahypa giriň we “Install AdBlock Plus” basyň. Goýanyňyzdan soň birinji gezek browseri açaňyzda gara-listleriň listi bar, iň köp girýän sahypalaryňyzyň listine ýazylsaňyz, reklamalar automatik aýyrylar. Ullanylyş wideosy we düşündiriş suratlar.

PS. Internet Explorer ullanýanlar üçin intäk bu çözüm ýok, şonuň üçin siz intäk reklamaly görmeli

Men bu ýazgyny hoş habar diýip başladym we gysgaça aýtjagym, indi linux hem “out of the box” türkmen keyboard ýerleşişi bilen gelýär.

Türkmen keyboard ýerleşişini men ýylyň başynda linuxdaky standartlara eýeçilik edýän Xorg atly gurama iberipdim we meniň iberen patchim (X desktop) 1.6 wersiasyna girizildi. Xorgyň bu wersiasyny ullanýan her bir Linux distroda türkmen keýboard ýerleşişi bolmaly. Haýsy wersiasyny ‘X -version’ kommandasy bilen bilip bolýar.

Men iki sany ýerleşiş taýýarladym. Olaryň biri Vistadaky bilen deň, beýlekisi bolsa alternatiw. Alternatiw ýerleşiş türkmen harplaryny kän ullanmaýan adamlar üçin, sebäbi ýerleşişiň özi US keyboard we goşmaça ‘alt’ düwmesi bilen türkmen harplaryny ýazmak bolýar, mysal üçin ‘alt+a’ => ä, ‘alt+y’ => ý.

Türkmen keyboardyň ýerleşişiniň diller lista girmeginiň başga gowy tarapy, onyň üýtgetmesi hem aňsat. Öň näçe ýerde üýtgedip çykmaly zady indi bir symbols diýen papkada tm diýen faýly üýtgetmek bilen edip bolýar.

Linuxda keyboard ýerleşiş goşmagy bilmeýänler üçin gysgaça düşündiriş

Meniň ullanýan Linuxym Ubuntu we Gnome desktopyny ullanýan. KDE ýada XFCE desktoplaryndada şuňa meňzeş usullar bilen türkmen keýboard ýerleşişini girizip bilersiňiz. Öň başga ýerleşiş girizen bolsaňyz, mundan soňrasyny okamak gerek däl.

Täze keýboard layout/ýerleşiş goşmak üçin menýudan System > Preferences > Keyboard saýlaň. Açylan aýnada Layouts diýen taba geçiň we “add” düwmesine basyň. Täze aýna açylar, saýlow listden Turkmenistany saýlaň.

Goşanyňyzdan soň, Layout Optionsda, layoutlary haýsy düwme kombinasiasynyň üytgedýanini saýlap bilersiňiz. Windowsda shift+alt üýtgedýär, ýatda saklamak aňsat bolar öýütseňiz, şoňa geçiriň (ikinji surat).

Ýene bir kiçijik goşmaly zadam, start panel üçin haýsy keýboard ýerleşigiň aktiwdigini görkezýän bellik. ‘Add to Panel’ üsti bilen panele “keyboard indicator” diýen widget/guraljygy goşuň.

Belki geljekde türkmenleriň arasynda Linux ullanýan köpelip, linuxy türkmençä terjime etmek isleýän hem köpeler. Näme bolsa-da bir ädim öňe ädildi.

Foobar 2000

Foobar 2000

Bu programma öz ýönekeýligi bilen adamyñ göwnüne ýaraýar. Isleseñ WinAmp ýaly playlist hökmünde ullan, isleseñ mp3 kitaphana funksialaryny ullan. Garaz hemme taraplaýyn gowy, işleýşi ýeñil hem bahym. Ondan daşary faýl konvert etmek üçin bir giden pluginleri bar. Görnüş reñklerini özüñe görä üýtgetmek bolýar. Synamak isleýänler programmany şu sahypadan indirip bilerler: http://www.foobar2000.org/.

Eýsem bu WinAmpdan nämesi bilen tapawutlanýar?

WinAmp meniñ pikirimçe agyrlaşdy öñkisinden, ikinji bilen interface mähirli däl. Foobar, windowsyñ öz görnüşini ullanýar.

Video aýlanokmy?

Ýok, bu programma diñe audio aýtdyrýar, ýöne Windows Media Playerden doýan bolsañ, iki sany media player hem hödürläp biljek. Bularyñ birinjisi, ýönekeý emma güýçli VLC. Bu playeriñ üýtgeşikligi, döwük video faýllary hem aýtdyrmaga synanyşýar. Ikinji biz gyzykly täze player GOM. Bu player VLCyñ kemçiliklerini doldurýar, wmv faýllary gowyrak işledýär we başgada bir giden codecleri bar. Mysal üçin youtubedan alan videolary hem aýlap bilýär.

Şu ýazgymda gürrüñ beren bar programmalarym mugtdyr we ýasanlaryñ öz sahypasyndan indirip bolýar.